Wyniki wyszukiwania słowa 'maria Zientara Malewska'

Warmia Marii Zientary-Malewskiej

Warmia Marii Zientary-Malewskiej Maria Zientara- Malewska poetka i pisarka urodzona na Warmii opisywała w swoich utworach warmińską kulturę ludową, którą zilustrujemy na wystawie za pomocą dawnych fotografii i obiektów zabytkowych zgromadzonych w naszych zbiorach. Pokażemy życie codzienne mieszkańców warmińskiej wsi - sposoby zdobywania żywności, budowę i wyposażenie wnętrza domu, ubiory i obróbkę surowców włóknistych, a przede wszystkim to, co najlepiej ukazuje odrębność regionalną, czyli sztukę ludową. Najbardziej charakterystyczne dla Warmii są rzeźby przedstawiające Matkę Boską, Chrystusa i świętych patronów umieszczane w kapliczkach przydrożnych, których w naszym regionie znajduje się ponad tysiąc. Rzeźby te wykonane przez artystów nieprofesjonalnych mogą razić brakiem właściwych proporcji, czy zbyt jaskrawą kolorystyką. Trzeba jednak spojrzeć na nie oczyma prof. Romana Reinfussa - wybitnego znawcy sztuki ludowej, który napisał: "Sztuka ludowa nie jest ani wyższa, ani niższa od sztuki warstw elitarnych. Jest tylko inna". Te słowa mają zastosowanie do całej kultury ludowej, przy czym podziw budzi jak przy ubóstwie środków materialnych i technicznych umiejętności powstawały tak funkcjonalne, a często i piękne narzędzia i przedmioty. Patronująca wystawie Maria Zientara- Malewska napisała: "Kultura ludowa to pojęcie bardzo szerokie. Tkwią w niej nieprzemijające wartości". Może warto w dzisiejszym, pełnym pośpiechu życiu, zatrzymać się na chwilę i przyjrzeć, jakże innemu, życiu naszych przodków. Wystawa Warmia Marii Zientary-Malewskiej (autorka: Małgorzata Strzyżewska, kierownik oddziału Dom „Gazety Olsztyńskiej”, oprawa plastyczna: Krystyna Wojtaszek-Markunas). Film z wystawy 1506

https://muzeum.olsztyn.pl/2407,warmia-marii-zientary-malewskiej.html

Maria Zientara-Malewska

https://muzeum.olsztyn.pl/2796-0,maria-zientara-malewska,0.html

Czepce warmińskie

W przeszłości stanowiły one odświętne nakrycia głowy zamężnych Warmianek. Maria Zientara-Malewska wspomina w książce „Warmio moja miła”, jak jej, urodzona w 1845 roku, babka Elżbieta Krasowska nosiła czepiec na wielkie uroczystości do kościoła. Otrzymała go od rodziców, gdy wychodziła za mąż, a był to dla nich nie lada wydatek, bowiem zapłacić za niego musieli 10 talarów, czyli 30 marek. Dla porównania żniwiarz na jednego talara musiał pracować aż 15 dni. Czepiec stanowił prawdziwą ozdobę odświętnego stroju dawnych mieszkanek Warmii. Spośród wszystkich elementów tego dość stonowanego ubioru, zdecydowanie wyróżniał się strojnością. Czepiec składał się z trzech elementów: denka, otoku i wstążek. Denko miało kształt podkowy, a dodatkowo było usztywnione, przez co czepiec określano czasem mianem „twardej micki”. Główną dekorację tej części czepca stanowił bogaty i kunsztowny haft. Zientara-Malewska wspomina, że czepiec jej babki „wyszywany był prawdziwym złotem”, a to za sprawą metalowych – złotych lub srebrnych nici. Haft wykonywany był ściegiem płaskim, wypukłym lub bajorkiem, na szlachetnych materiałach: jedwabiu, aksamicie lub adamaszku. W dekoracji denka najczęściej pojawiały się motywy „drzewa życia”, owocu granatu lub stylizowane kwiaty. Używano też cekinów i kolorowych blaszek. https://m.wmwm.pl/2023/07/orig/002-8565.jpg Dookoła denka biegł wysoki otok, obłożony dwiema warstwami złotej koronki. Przykryta ona była marszczonym tiulem, przez który prześwitywała, dając piękny efekt. Pod szyją czepiec wiązano na dwie wstążki, suto marszczone w rurki okalające twarz. Czasami noszono go bez zawiązywania, wtedy wstążki zwisały luźno na boki. Z tyłu czepiec posiadał dużą kokardę, której końce potrafiły sięgać nawet do pasa. Zarówno kokarda jak i wstążki były białe lub kremowe, wykonane z jedwabiu z kwiatowym deseniem. Tradycyjnie czepiec to nakrycie głowy przypisywane mężatkom, ale na Warmii noszone było również przez panny. Co prawda w XVII wieku została wydana ustawa zakazująca noszenia pannom czepców, wszystko wskazuje jednak na to, że nie była ona restrykcyjnie przestrzegana. Jeszcze do początku XX wieku warmińskie panny zakładały czepce, chociaż były one skromniejsze od nakryć głowy kobiet zamężnych. AC Fot. Łukasz Kulicki https://m.wmwm.pl/2023/07/orig/003-8566.jpg

https://muzeum.olsztyn.pl/7133,czepce-warminskie.html

Kocham Cię o Warmio, bom warmińskie dzięcię

Spotkanie pt.:”Kocham Cię o Warmio ,bom warmińskie dzięcię”.

https://lidzbark.muzeum.olsztyn.pl/2234,kocham-cie-o-warmio-bom-warminskie-dziecie.html

Noc Muzeów 2025

ZAMEK KAPITUŁY WARMIŃSKIEJ w Olsztynie (sobota, 17 maja) 19.00 – 21.45 Warsztaty plastyczne w Refektarzu: - Jak zamek budowano, - Zostań Kopistą Witkacego, - „Wyjawić, pokazać, naśladować” – stwórz zakładkę z obrazem z wystawy 19.00 – 22.30 Bicie monety; żeton 5 zł. 19.00 – 22.45 Grupowe wejścia na Wieżę 19.00 – 22.45 Przymierzalnia strojów historycznych – Górny Hol 19.15/20.15/21.15/22.15 Pokaz walk rycerskich Bractwa Rycerskiego Konwentu Św. Piotra 19.30 Oprowadzanie po wystawie „ Wyjawić, pokazać, naśladować” – Grażyna Prusińska 20.30 Oprowadzanie po wystawie „ Stylowe wnętrza – od baroku do secesji” – Anna Malinowska Tajemnice Sal Kopernikowskich – odkrywanie zagadek, quiz z nagrodami – od 19:00 Wydarzenie w godzinach: 19.00 – 23.00 Wstęp na wydarzenie: bezpłatny MUZEUM DOM GAZETY OLSZTYŃSKIEJ (sobota, 17 maja) 19.00 – 23.00 Zwiedzanie wystaw: Olsztyn. Szkice do dziejów miasta „Gazeta Olsztyńska” (1886-1939) Portret – powieść w jednym kadrze Szkoły polskie na Warmii i Mazurach (1929-1939) Nasza Marychna. Maria Zientara-Malewska Okna historii. W 130-lecie powstania „Gazety Olsztyńskiej” (1886–1939) 20.00 Wykład Grzegorza Kumorowicza "Portret - powieść w jednym kadrze. Po drugiej stronie obiektywu" Wydarzenie w godzinach: 19.00 – 23.00 Wstęp na wydarzenie: bezpłatny MUZEUM PRZYRODY w Olsztynie (sobota, 17 maja) 17.00 – 17.45 Kamishibai, czy teatr ilustracji dla małych i dużych. „O cytrynku latolisku” i „O żabie moczarowej” Prowadzący: dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM (Wozownia) 17.00 – 19.00 Malowanie na świeżym powietrzu „Majowa łąka” (Park przy Muzeum) 17.00 – 21.00 Quiz „Zwierzęta i rośliny w parku przy Muzeum Przyrody” (Park przy Muzeum) 17.00 – 21.30 Gra muzealna „Odkryj zwierzęta Warmii i Mazur”, zwiedzanie indywidualne (Muzeum Przyrody) 17.00 – 23.00 Łowienie rybek – gra zręcznościowa (Park przy Muzeum) 18.00 – 18.45 Kamishibai, czy teatr ilustracji dla małych i dużych. „O cytrynku latolisku” i „O żabie moczarowej” Prowadzący: Dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM (Wozownia) 19.00 – 22.00 Rodzinne warsztaty „Ornitologiczne ciekawostki” (Muzeum Przyrody) 19.30 – 21.00 Wykład „Nietoperze - niewidoczni sąsiedzi” Prelegent: mgr inż. Paweł Janczyk RDOŚ Olsztyn (Wozownia) 21.30 – 22.30 Zwiedzanie wystawy stałej z przewodnikiem (Muzeum Przyrody) Wydarzenie w godzinach: 17.00 – 23.00 Wstęp na wydarzenie: bezpłatny *atrakcje zależne od warunków pogodowych *program wydarzenia może być modyfikowany na bieżąco

https://muzeum.olsztyn.pl/8139,noc-muzeow-2025.html

„Zasmakuj w bibliotece” – hasłem Tygodnia Bibliotek

Co roku Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich organizuje w dniach 8-15 maja Tydzień Bibliotek. Jest to już XVII edycja tego ogólnopolskiego programu realizowanego przez biblioteki w całej Polsce. Celem Tygodnia Bibliotek jest promocja czytelnictwa i bibliotek. Ma ona na celu zwiększenie prestiżu zawodu bibliotekarza i zainteresowanie książką szerokich kręgów społeczeństwa Bibliotekarze zawsze organizowali imprezy promujące czytelnictwo. Jednym z wielu działań były spotkania autorskie. W zbiorach Biblioteki Muzeum Warmii i Mazur znajduje się bardzo ciekawy album należący do Marii Zientary-Malewskiej przekazany w darze przez rodzinę. Poetka otrzymała go na pamiątkę od pracowników Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Łomży. Z treści wynika, że w dniach 17-19 stycznia 1960 r. Maria Zientara-Malewska wraz z dr Władysławem Gębikiem odbyła cykl spotkań autorskich z mieszkańcami Łomży. Z okazji przybycia „dostojnych gości” zorganizowano okolicznościowe wystawki z książkami przybyłych pisarzy. Kronika oprócz pamiątkowych fotografii, zawiera wiele ciepłych słów wdzięczności skierowanych pod adresem olsztyńskich pisarzy. Możemy się domyślać, że było to wielkie święto dla lokalnej społeczności. W latach 60-tych XX wieku, było bardzo popularne robienie takich albumów. Obecnie spotkania autorskie nadal są popularne wśród czytelników. W tym roku ze względu na okoliczności najczęściej możemy je oglądać on-line. Cieszą się one wielkim zainteresowaniem. Danuta Piątkowska 2668

https://muzeum.olsztyn.pl/5513,zasmakuj-w-bibliotece-haslem-tygodnia-bibliotek.html

Muzeum w Gazecie, 5 maja 2017 r.

W ubiegłym roku Biblioteka Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie otrzymała w darze spuściznę po Marii Zientarze-Malewskiej, od jej bratanicy Marii Surynowicz. Dar zawiera: książki, czasopisma, rękopisy, maszynopisy i korespondencję. Na szczególną uwagę zasługują 22 bruliony szkolne z odręcznymi zapiskami. W jednym z nich znajdujemy opis I komunii św. dzieci państwa Teodory i Kazimierza Jaroszyków. Komunia odbyła się pod koniec marca 1921 r. w kościele, w Brąswałdzie. Udzielił ją ks.Walenty Barczewski dla Marysi i Henryka Jaroszyków. Na pamiątkę tej uroczystości Maria Zientara-Malewska otrzymała zdjęcie dzieci. Sama będąc pod silnym wrażeniem tej uroczystości, napisała wiersz pt.: „W Brunswałdzkim kościele” , który został opublikowany w „Gościu Niedzielnym” nr 18 z dnia 30 kwietnia 1921 r. Poetka w latach 1921-1923 była zatrudniona w redakcji „Gazety Olsztyńskiej”, gdzie redaktorem był Kazimierz Jaroszyk. 2271

https://muzeum.olsztyn.pl/4687,muzeum-w-gazecie-5-maja-2017-r.html

Wieczory zamkowe - cykl Cymelia

Najstarsze informacje o nakryciach głowy kobiet na Warmii i Mazurach pochodzą z XVII wieku. Na rycinach z tej epoki widoczny jest gładki, ściśle przylegający do głowy czepek (mapaJózefa Narońskiego z 1666 r., rycina publikowana w książce E. Weisego, wydanej w Elblągu w 1935 r. i w książce Ch. Hartknocha, wydanej w Lipsku w 1684 r.). Codzienne nakrycie głowy stanowiły chustki wełniane, perkalowe, płócienne, wiązane pod brodą. Odświętnym natomiast nakryciem głowy był czepek występujący w kilku odmianach. Wśród nich najpiękniejsze były czepce warmińskie zwane „twardymi myckami”, noszone w dni uroczyste przez najbogatsze kobiety – gburki, bowiem koszt takiego czepca był dość znaczny. Jego cena wahała się w granicach 10 – 50 talarów, tj. 30 – 150 marek . Dla porównania – kosiarz zarabiał dziennie 20 fenigów, więc by zarobić jednego talara trzeba było kosić 15 dni. Czepki te nie były wyrobami ściśle ludowymi, ponieważ zamawiano je u zakonnic Katarzynek, których konwenty znajdowały się w Braniewie, Dobrym Mieście, Ornecie, Lidzbarku Warmińskim i Reszlu. Stąd na „gelonkach”, czyli denkach czepków znajduje się haft wykonany złotą i srebrną nicią na jedwabiu, a motywy hafciarskie są identyczne lub niesłychanie podobne do tych, które spotykamy na tkaninach liturgicznych. Czepek składał się z denka, otoku i wstążek. Denko miało kształt podkowy, u dołu było załamane i marszczone w 6 – 13 fałd. Otok był sierpowaty, obszyty szeroką, złotą koronką i wykończony w miejscu połączenia otoku z denkiem węższą, również złotą, koronką. Koronkę na otoku przykrywała drobno plisowana, tiulowa falbana, wykończona białą koronką. Z tyłu czepka, u dołu denka, znajdowała się kokarda z szerokiej, białej jedwabnej lub atłasowej wstążki z żakardowym wzorem kwiatowym jednobarwnym albo kolorowym. Podobna kokarda znajdowała się z przodu, pod brodą. Końce kokardy z przodu i z tyłu były wydłużone i sięgały tali. Z przodu kokarda była umocowana do czepka wstążkami zakrywającymi policzki. Ta część wstążek była drobno plisowana i podszyta płócienną taśmą. Denko czepka było usztywnione tekturą, od wewnątrz wyłożoną płócienną podszewką, a na zewnątrz pokryte jedwabiem z haftem złotym lub srebrnym, uzupełnionym cekinami, koralikami itp. Ten rodzaj czepków był w użyciu do około 1880 roku. W okresie późniejszym pojawiły się czepki o denkach pokrytych barwnym haftem, wykonanym jedwabną nicią o otoku ozdobionym koronką szydełkową .Ten typ czepków wykonywały już nie zakonnice, lecz ich uczennice świeckie nie dysponujące tak kosztownym materiałami. Czepek, jako drogocenny przedmiot, był używany jedynie w wielkie święta, a poza nimi przechowywany starannie w skrzyni, w specjalnym pudełku z drewna lub plecionki wiklinowej . Stanowił składnik posagu i był dziedziczony przez kolejne pokolenia kobiet w rodzinie. Istniał też zwyczaj nakazujący pobożnym kobietom przekazywanie denek własnych czepków do ozdobienia szat i tkanin liturgicznych w pobliskim kościele. Maria Zientara – Malewska wspomina, że denko czepka jej babki - Elżbiety Kraskowej - posłużyło do ozdobienia ornatu w kościele w Brąswałdzie. Czepek ten babka otrzymała od swojego ojca w dniu ślubu. Mimo, iż czepek był składnikiem posagu, nie odgrywał żadnej roli w obrzędach weselnych, nie był też oznaką statusu mężatki. Dziewczęta również nosiły czepki, ale z węższymi, różowymi lub niebieskimi wstążkami, albo tzw. miękkie mycki, tj. czepki o takim samym kroju, lecz z denkiem z białej koronki na podkładzie z białego, różowego bądź błękitnego atłasu. Czepki, podobnie jak i inne części ludowego ubioru, zaczęły zanikać w naszym regionie stosunkowo wcześnie, bo już w końcu XIX stulecia. Obecnie spotkać je można jedynie w zbiorach muzealnych. 27 stycznia 2002 r. sale kopernikowskie zamku olsztyńskiego.

https://muzeum.olsztyn.pl/3026,wieczory-zamkowe-cykl-cymelia.html

Allenstein. Skizzen zur Stadtgeschichte

Das Hauptthema der Präsentation sind Menschen, die mit ihrem Leben und ihrer Tätigkeit diese Stadt bildeten, sowie auch bekannte und hervorragende Personen, für diese Allenstein ihr Geburtsort war. Das sind: Jan Łajsy – der Stadtgründer; Nikolaus Kopernikus (1473-1543) – Astronom, Administrator des Domkapitals von Ermland; Łukasz Dawid (1503-1583) – Chronist, auch als „Vater der preußischen Historiografie“ bezeichnet; Albert Nowiejski (ges. 1664 r.) – Kanoniker; Michał Bartolomowicz (ca. 1660-1733) – Goldschmied, Laienrichter; Jan Krzysztof Geese (ca. 1686-1761) – Goldschmied, Laienrichter; Piotr Poleski (1730-1798) – Kaufmann, Ratsherr; Jan Antoni Blank (1785-1844) – Maler, Professor an der Universität Warschau; Franciszek Hipler (1836-1898) – ermländer Kanoniker, Historiker für Ermland; Erich Mendelsohn (1887-1953) – weltbekannter Architekt; Feliks Nowowiejski (1877-1946) – Komponist, Musiker, Dirigent; Maria Zientara-Malewska (1894-1984) – Dichterin, Schriftstellerin, Aktivistin; Emilia Sukertowa-Biedrawina (1887-1970) – Forscherin und Popularisatorin der Vergangenheit von Ermland und Masuren, Aktivistin für Kultur und Bildung; Eugenia Śnieżko-Szafnaglowa (1898-1981) – Schauspielerin; Henryk Panas (1912-1985) – Prosaiker, Dramaturg, Publizist; Andrzej Wakar (1920-1995) – Historiker, Redakteur; Andrzej Samulowski (1924-2002) – bildender Künstler ; Hieronim Skurpski (1914-2006) – bildender Künstler, Museumsmitarbeiter, Veranstalter des Kulturlebens; Tadeusz Nowakowski (1917-1996) – Literat, Journalist des Radios Freies Europa, Ehrenbürger der Stad Allenstein und Ehrenredakteur von „Gazeta Olsztyńska”. In der Ausstellung wurden die äußerst wertvollen und in den meisten Fällen noch nie ausgestellten Objekte präsentiert. Das älteste Exponat datiert sich auf ca.10.000 Jahren v.u.Z. – das sog. Zepter aus dem Horn eines Elchs – das jüngste Exponat ist dagegen das im Jahre 2003, anlässlich des 650. Jahrestag der Stadtgründung gemachte „Familienfoto” der Einwohner von Allenstein.

https://de-branches.wmwm.pl/518,allenstein-skizzen-zur-stadtgeschichte.html

Olsztyn. Sketches of the city's history

The main theme of the presentation are people who, through their life and activity, shaped the city and its history, as well as outstanding and famous individuals for whom Olsztyn was the place of birth. These are: Jan of Łajsy – founder of the city; Nicolaus Copernicus (1473–1543) – astronomer, administrator of the estates of the Warmia Chapter; Łukasz Dawid (1503–1583) – chronicler called the "father of Prussian historiography"; Albert Nowiejski (d. 1664) – canon; Michał Bartolomowicz (ca. 1660–1733) – goldsmith, city juror; Jan Krzysztof Geese (ca. 1686–1761) – goldsmith, city juror; Piotr Poleski (1730–after 1798) – merchant, city councillor; Jan Antoni Blank (1785–1844) – painter, professor at the University of Warsaw; Franciszek Hipler (1836–1898) – Warmian canon, historian of Warmia; Erich Mendelsohn (1887–1953) – world-renowned architect; Feliks Nowowiejski (1877–1946) – composer, musician, conductor; Maria Zientara-Malewska (1894–1984) – poet, writer, Warmian activist; Emilia Sukertowa-Biedrawina (1887–1970) – researcher and promoter of the history of Warmia and Masuria, cultural and educational activist; Eugenia Śnieżko-Szafnaglowa (1898–1981) – actress; Henryk Panas (1912–1985) – prose writer, playwright, journalist; Andrzej Wakar (1920–1995) – historian, journalist, editor; Andrzej Samulowski (1924–2002) – visual artist; Hieronim Skurpski (1914–2006) – visual artist, museologist, cultural life organizer; Tadeusz Nowakowski (1917–1996) – writer, journalist associated with Radio Free Europe, Honorary Citizen of Olsztyn and Honorary Editor of the Olsztyn Gazette. The exhibition presents items of extreme value which, in many cases, have never been shown before. The oldest exhibit is the so-called scepter of elk horn dated ca. 10 000 BC, and the latest – the "family" photograph of citizens of Olsztyn taken in 2003 to celebrate the 650th anniversary of the founding of the city.

https://branches.wmwm.pl/383,olsztyn-sketches-of-the-citys-history.html