Wyniki wyszukiwania słowa 'maria Zientara Malewska'

Wieczory zamkowe - cykl Cymelia

Najstarsze informacje o nakryciach głowy kobiet na Warmii i Mazurach pochodzą z XVII wieku. Na rycinach z tej epoki widoczny jest gładki, ściśle przylegający do głowy czepek (mapaJózefa Narońskiego z 1666 r., rycina publikowana w książce E. Weisego, wydanej w Elblągu w 1935 r. i w książce Ch. Hartknocha, wydanej w Lipsku w 1684 r.). Codzienne nakrycie głowy stanowiły chustki wełniane, perkalowe, płócienne, wiązane pod brodą. Odświętnym natomiast nakryciem głowy był czepek występujący w kilku odmianach. Wśród nich najpiękniejsze były czepce warmińskie zwane „twardymi myckami”, noszone w dni uroczyste przez najbogatsze kobiety – gburki, bowiem koszt takiego czepca był dość znaczny. Jego cena wahała się w granicach 10 – 50 talarów, tj. 30 – 150 marek . Dla porównania – kosiarz zarabiał dziennie 20 fenigów, więc by zarobić jednego talara trzeba było kosić 15 dni. Czepki te nie były wyrobami ściśle ludowymi, ponieważ zamawiano je u zakonnic Katarzynek, których konwenty znajdowały się w Braniewie, Dobrym Mieście, Ornecie, Lidzbarku Warmińskim i Reszlu. Stąd na „gelonkach”, czyli denkach czepków znajduje się haft wykonany złotą i srebrną nicią na jedwabiu, a motywy hafciarskie są identyczne lub niesłychanie podobne do tych, które spotykamy na tkaninach liturgicznych. Czepek składał się z denka, otoku i wstążek. Denko miało kształt podkowy, u dołu było załamane i marszczone w 6 – 13 fałd. Otok był sierpowaty, obszyty szeroką, złotą koronką i wykończony w miejscu połączenia otoku z denkiem węższą, również złotą, koronką. Koronkę na otoku przykrywała drobno plisowana, tiulowa falbana, wykończona białą koronką. Z tyłu czepka, u dołu denka, znajdowała się kokarda z szerokiej, białej jedwabnej lub atłasowej wstążki z żakardowym wzorem kwiatowym jednobarwnym albo kolorowym. Podobna kokarda znajdowała się z przodu, pod brodą. Końce kokardy z przodu i z tyłu były wydłużone i sięgały tali. Z przodu kokarda była umocowana do czepka wstążkami zakrywającymi policzki. Ta część wstążek była drobno plisowana i podszyta płócienną taśmą. Denko czepka było usztywnione tekturą, od wewnątrz wyłożoną płócienną podszewką, a na zewnątrz pokryte jedwabiem z haftem złotym lub srebrnym, uzupełnionym cekinami, koralikami itp. Ten rodzaj czepków był w użyciu do około 1880 roku. W okresie późniejszym pojawiły się czepki o denkach pokrytych barwnym haftem, wykonanym jedwabną nicią o otoku ozdobionym koronką szydełkową .Ten typ czepków wykonywały już nie zakonnice, lecz ich uczennice świeckie nie dysponujące tak kosztownym materiałami. Czepek, jako drogocenny przedmiot, był używany jedynie w wielkie święta, a poza nimi przechowywany starannie w skrzyni, w specjalnym pudełku z drewna lub plecionki wiklinowej . Stanowił składnik posagu i był dziedziczony przez kolejne pokolenia kobiet w rodzinie. Istniał też zwyczaj nakazujący pobożnym kobietom przekazywanie denek własnych czepków do ozdobienia szat i tkanin liturgicznych w pobliskim kościele. Maria Zientara – Malewska wspomina, że denko czepka jej babki - Elżbiety Kraskowej - posłużyło do ozdobienia ornatu w kościele w Brąswałdzie. Czepek ten babka otrzymała od swojego ojca w dniu ślubu. Mimo, iż czepek był składnikiem posagu, nie odgrywał żadnej roli w obrzędach weselnych, nie był też oznaką statusu mężatki. Dziewczęta również nosiły czepki, ale z węższymi, różowymi lub niebieskimi wstążkami, albo tzw. miękkie mycki, tj. czepki o takim samym kroju, lecz z denkiem z białej koronki na podkładzie z białego, różowego bądź błękitnego atłasu. Czepki, podobnie jak i inne części ludowego ubioru, zaczęły zanikać w naszym regionie stosunkowo wcześnie, bo już w końcu XIX stulecia. Obecnie spotkać je można jedynie w zbiorach muzealnych. 27 stycznia 2002 r. sale kopernikowskie zamku olsztyńskiego.

https://muzeum.olsztyn.pl/3026,wieczory-zamkowe-cykl-cymelia.html

Allenstein. Skizzen zur Stadtgeschichte

Das Hauptthema der Präsentation sind Menschen, die mit ihrem Leben und ihrer Tätigkeit diese Stadt bildeten, sowie auch bekannte und hervorragende Personen, für diese Allenstein ihr Geburtsort war. Das sind: Jan Łajsy – der Stadtgründer; Nikolaus Kopernikus (1473-1543) – Astronom, Administrator des Domkapitals von Ermland; Łukasz Dawid (1503-1583) – Chronist, auch als „Vater der preußischen Historiografie“ bezeichnet; Albert Nowiejski (ges. 1664 r.) – Kanoniker; Michał Bartolomowicz (ca. 1660-1733) – Goldschmied, Laienrichter; Jan Krzysztof Geese (ca. 1686-1761) – Goldschmied, Laienrichter; Piotr Poleski (1730-1798) – Kaufmann, Ratsherr; Jan Antoni Blank (1785-1844) – Maler, Professor an der Universität Warschau; Franciszek Hipler (1836-1898) – ermländer Kanoniker, Historiker für Ermland; Erich Mendelsohn (1887-1953) – weltbekannter Architekt; Feliks Nowowiejski (1877-1946) – Komponist, Musiker, Dirigent; Maria Zientara-Malewska (1894-1984) – Dichterin, Schriftstellerin, Aktivistin; Emilia Sukertowa-Biedrawina (1887-1970) – Forscherin und Popularisatorin der Vergangenheit von Ermland und Masuren, Aktivistin für Kultur und Bildung; Eugenia Śnieżko-Szafnaglowa (1898-1981) – Schauspielerin; Henryk Panas (1912-1985) – Prosaiker, Dramaturg, Publizist; Andrzej Wakar (1920-1995) – Historiker, Redakteur; Andrzej Samulowski (1924-2002) – bildender Künstler ; Hieronim Skurpski (1914-2006) – bildender Künstler, Museumsmitarbeiter, Veranstalter des Kulturlebens; Tadeusz Nowakowski (1917-1996) – Literat, Journalist des Radios Freies Europa, Ehrenbürger der Stad Allenstein und Ehrenredakteur von „Gazeta Olsztyńska”. In der Ausstellung wurden die äußerst wertvollen und in den meisten Fällen noch nie ausgestellten Objekte präsentiert. Das älteste Exponat datiert sich auf ca.10.000 Jahren v.u.Z. – das sog. Zepter aus dem Horn eines Elchs – das jüngste Exponat ist dagegen das im Jahre 2003, anlässlich des 650. Jahrestag der Stadtgründung gemachte „Familienfoto” der Einwohner von Allenstein.

https://de-branches.wmwm.pl/518,allenstein-skizzen-zur-stadtgeschichte.html

Das Ermland von Maria Zientara-Malewska

Maria Zientara-Malewska, die im Ermland geborene Dichterin und Schriftstellerin, beschrieb in ihren Werken die ermländer Volkskultur, die wir in unserer Ausstellung mittels alten Fotos und historischen Objekte aus unseren Sammlungen veranschaulichen. Wir zeigen das Alltagsleben von Einwohner des ermländer Landes – die Weise für den Nahrungserwerb, den Hausbau und seine Innenausstattung, Kleider und die Faserstoffverarbeitung, und vor allem das, was die regionale Eigentümlichkeit zeigt – die Volkskunst. Meist charakteristisch sind für Ermland die Skulpturen, welche Gottesmutter, Jesus Christus und Schutzheilige darstellen und sich in den Straßenkapellen befinden, deren Anzahl in unserer Region über 1.000 beträgt. Diese durch Laienkünstler gemachte Skulpturen können mit unkorrekten Größenverhältnissen oder einer zu grellen Farbgebung schockieren. Man muss sie jedoch mit den Augen des Professors Roman Reifuss – eines hervorragenden Kenner der Volkskultur – betrachten, der schrieb: "Die Volkskunst steht weder höher noch niedriger als die Kunst der Elite. Sie ist nur anders". Diese Worte beziehen sich auf die ganze Volkskunst, wobei es bewundernswert ist, wie beim Mangel an materiellen Mitteln und technischen Fähigkeiten so funktionale, und sehr oft auch schöne Werkzeuge und Gegenstände entstanden. Maria Zientara-Malewska, unter derer Patronat die Ausstellung stattfindet, schrieb: „ Die Volkskultur ist ein sehr breiter Begriff. Darin stecken bleibende Werte“. Vielleicht lohnt es sich, im heutigen Leben voller Eile für einen Moment anzuhalten und das andere, das Leben unserer Ahnen zu betrachten.

https://de-branches.wmwm.pl/514,das-ermland-von-maria-zientara-malewska.html

Olsztyn. Sketches of the city's history

The main theme of the presentation are people who, through their life and activity, shaped the city and its history, as well as outstanding and famous individuals for whom Olsztyn was the place of birth. These are: Jan of Łajsy – founder of the city; Nicolaus Copernicus (1473–1543) – astronomer, administrator of the estates of the Warmia Chapter; Łukasz Dawid (1503–1583) – chronicler called the "father of Prussian historiography"; Albert Nowiejski (d. 1664) – canon; Michał Bartolomowicz (ca. 1660–1733) – goldsmith, city juror; Jan Krzysztof Geese (ca. 1686–1761) – goldsmith, city juror; Piotr Poleski (1730–after 1798) – merchant, city councillor; Jan Antoni Blank (1785–1844) – painter, professor at the University of Warsaw; Franciszek Hipler (1836–1898) – Warmian canon, historian of Warmia; Erich Mendelsohn (1887–1953) – world-renowned architect; Feliks Nowowiejski (1877–1946) – composer, musician, conductor; Maria Zientara-Malewska (1894–1984) – poet, writer, Warmian activist; Emilia Sukertowa-Biedrawina (1887–1970) – researcher and promoter of the history of Warmia and Masuria, cultural and educational activist; Eugenia Śnieżko-Szafnaglowa (1898–1981) – actress; Henryk Panas (1912–1985) – prose writer, playwright, journalist; Andrzej Wakar (1920–1995) – historian, journalist, editor; Andrzej Samulowski (1924–2002) – visual artist; Hieronim Skurpski (1914–2006) – visual artist, museologist, cultural life organizer; Tadeusz Nowakowski (1917–1996) – writer, journalist associated with Radio Free Europe, Honorary Citizen of Olsztyn and Honorary Editor of the Olsztyn Gazette. The exhibition presents items of extreme value which, in many cases, have never been shown before. The oldest exhibit is the so-called scepter of elk horn dated ca. 10 000 BC, and the latest – the "family" photograph of citizens of Olsztyn taken in 2003 to celebrate the 650th anniversary of the founding of the city.

https://branches.wmwm.pl/383,olsztyn-sketches-of-the-citys-history.html

Warmia of Maria Zientara-Malewska

Maria Zientara-Malewska, a poet and writer born in Warmia. In her works, she described the Warmian folk culture which we illustrate at the exhibition using old photographs and historical objects gathered in our collections. We present the everyday like of inhabitants of the Warmian countryside – ways of obtaining food, structure and furnishings of the interiors of a house, outfits and processing of fibrous materials and, above all, what best shows the regional distinctiveness – folk art. The most characteristic of Warmia are the sculptures depicting Virgin Mary, Christ and patron saints placed in roadside shrines, of which there are over a thousand in our region. These sculptures, made by amateur artists, may offend with the lack of correct proportions or exceedingly bright colours. However, you must look at them through the eyes of prof. Roman Reinfuss – a distinguished expert in the field of folk art, who wrote: "Folk art is neither higher nor lower than the art of the elite class. It is just different". These words apply to the entire folk culture. It raises admiration how, faced with scarcity of material means and technical competence, such functional and often beautiful tools and items were created. The patron of the exhibition, Maria Zientara-Malewska, wrote: "Folk culture is a very broad concept. It encompasses timeless values". Maybe, in today's life full of haste, it is worth pausing for a moment and taking a look at that very different life of our ancestors.

https://branches.wmwm.pl/379,warmia-of-maria-zientara-malewska.html

Olsztyn. Szkice do dziejów miasta

Głównym tematem prezentacji są ludzie, którzy swym życiem oraz działalnością miasto i jego historię tworzyli, a także osoby wybitne i znane, dla których Olsztyn był miejscem urodzenia. Są to: Jan z Łajs – założyciel miasta; Mikołaj Kopernik (1473-1543) – astronom, administrator dóbr kapituły warmińskiej; Łukasz Dawid (1503-1583) – kronikarz zwany „ojcem historiografii pruskiej”; Albert Nowiejski (zm. 1664 r.) – kanonik; Michał Bartolomowicz (ok. 1660-1733) – złotnik, ławnik miejski; Jan Krzysztof Geese (ok. 1686-1761) – złotnik, ławnik miejski; Piotr Poleski (1730-po 1798) – kupiec, rajca miejski; Jan Antoni Blank (1785-1844) – malarz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego; Franciszek Hipler (1836-1898) – kanonik warmiński, historyk Warmii; Erich Mendelsohn (1887-1953) – światowej sławy architekt; Feliks Nowowiejski (1877-1946) – kompozytor, muzyk, dyrygent; Maria Zientara-Malewska (1894-1984) – poetka, pisarka, działaczka warmińska; Emilia Sukertowa-Biedrawina (1887-1970) – badaczka i popularyzatorka przeszłości Warmii i Mazur, działaczka kulturalno-oświatowa; Eugenia Śnieżko-Szafnaglowa (1898-1981) – aktorka; Henryk Panas (1912-1985) – prozaik, dramaturg, publicysta; Andrzej Wakar (1920-1995) – historyk, publicysta, redaktor; Andrzej Samulowski (1924-2002) – artysta plastyk; Hieronim Skurpski (1914-2006) – artysta plastyk, muzealnik, organizator życia kulturalnego; Tadeusz Nowakowski (1917-1996) – literat, dziennikarz związany z Radiem Wolna Europa, Honorowy Obywatel Olsztyna i Honorowy Redaktor „Gazety Olsztyńskiej”. Na wystawie zaprezentowano obiekty niezwykle cenne i w wielu wypadkach nigdy dotąd nie pokazywane. Najstarszy eksponat to datowane na około 10 tys. lat p.n.e. tzw. berło z rogu łosia, zaś najmłodszy – wykonane w 2003 r., z okazji obchodów 650. rocznicy założenia miasta, zdjęcie „rodzinne” Olsztyniaków.

https://oddzialy.wmwm.pl/297,olsztyn-szkice-do-dziejow-miasta.html

Warmia Marii Zientary-Malewskiej Wystawa czasowa.

Maria Zientara- Malewska poetka i pisarka urodzona na Warmii opisywała w swoich utworach warmińską kulturę ludową, którą zilustrujemy na wystawie za pomocą dawnych fotografii i obiektów zabytkowych zgromadzonych w naszych zbiorach. Pokażemy życie codzienne mieszkańców warmińskiej wsi - sposoby zdobywania żywności, budowę i wyposażenie wnętrza domu, ubiory i obróbkę surowców włóknistych, a przede wszystkim to, co najlepiej ukazuje odrębność regionalną, czyli sztukę ludową. Najbardziej charakterystyczne dla Warmii są rzeźby przedstawiające Matkę Boską, Chrystusa i świętych patronów umieszczane w kapliczkach przydrożnych, których w naszym regionie znajduje się ponad tysiąc. Rzeźby te wykonane przez artystów nieprofesjonalnych mogą razić brakiem właściwych proporcji, czy zbyt jaskrawą kolorystyką. Trzeba jednak spojrzeć na nie oczyma prof. Romana Reifussa - wybitnego znawcy sztuki ludowej, który napisał: "Sztuka ludowa nie jest ani wyższa, ani niższa od sztuki warstw elitarnych. Jest tylko inna". Te słowa mają zastosowanie do całej kultury ludowej, przy czym podziw budzi jak przy ubóstwie środków materialnych i technicznych umiejętności powstawały tak funkcjonalne, a często i piękne narzędzia i przedmioty. Patronująca wystawie Maria Zientara- Malewska napisała: "Kultura ludowa to pojęcie bardzo szerokie. Tkwią w niej nieprzemijające wartości". Może warto w dzisiejszym, pełnym pośpiechu życiu, zatrzymać się na chwilę i przyjrzeć, jakże innemu, życiu naszych przodków.

https://oddzialy.wmwm.pl/291,warmia-marii-zientary-malewskiejwystawa-czasowa.html

Das Haus von "Gazeta Olsztyńska"

Dieses Museum existiert seit dem Jahr 1992. Der Sitz befindet sich in einem rekonstruierten Gebäude, in dem es in den Jahren 1920-1939 die Redaktion und Druckerei dieser verdienten, in Ermland einzigen und seit dem Jahr 1886 herausgegebenen Zeitung gab. Das Museum hat einen regionalen Charakter. Die dort gesammelten Kollektionen sowie die präsentierten Ausstellungen knüpfen hauptsächlich an die Geschichte von Ermland und Masuren und die Geschichte der Druckindustrie. Das Museum besitzt in seinen Sammlungen fast achttausend Objekte. Eine der wertvollsten sind die mit den Besitzern des Verlags „Gazeta Olsztyńska” – der Familie Pieniężny, und auch mit der Zeitung selbst verbundenen Andenken. Das sind die Familienfotos, eine Uhr mit gravierter Widmung Seweryn Pieniężny (1890–1940), die Druckbuchstaben sowie die Einzelstücke von „Gazeta Olsztyńska”, darunter die einzig erhaltene Originalnummer der Zeitung aus dem Jahre 1915. Interessant und wertvoll sind auch Exponate, die mit der Ermlands Geschichte zusammenhängen: die Chronik der Kirche in Bartołty Wielkie (1883–1901), der Statut des Vereins für Zurückhaltung gebrannter Getränke der Diözese Ermland (1852), die Gesetze des Volksvereins (1919), die Ansichtskarten aus den Zeiten der Volksabstimmung im Jahr 1920 oder die Marke des Bundes der Polen in Deutschland. Äußerst wertvoll ist das Tagebuch eines Zwangsarbeiters, der während des 2. Weltkriegs in dem Ostpreußen arbeitete. Einen hohen Erkenntniswert besitzen die Sätze von Fotografien, Urkunden und Andenken von: Maria Zientara-Malewska (1894–1984) – einer Dichterin, Schriftstellerin und ermländer Aktivistin; Bronisław Chabowski (1892–1942) – dem Lehrer polnischer Schulen in Ermland; Alojzy Śliwa (1881–1969) – dem polnischen Aktivisten, Dichter und Schriftsteller sowie von Prof. Witold Niewiadomski (1911–2005) – dem Wissenschaftler, der seit den 50er Jahren des 20. Jahrhunderts in der Akademie für Landwirtschaft in Allenstein arbeitete. Ziemlich umfangsreich und interessant ist auch die Sammlung, welche die Ereignisse und Umwandlungen der 80er Jahre des vorigen Jahrhunderts dokumentiert, darunter die Tätigkeit der Opposition (Flugblätter, Marken, Plakate und Anschläge sowie die Samisdat-Publikationen), NSZZ ”Solidarność” (Unabhängige Selbstverwaltete Gewerkschaft „Solidarität) (Streik in der Druckerei OZGraf), die Wahlen des Jahres 1989 und die späteren Systemwandlungen. Die Sammlungen werden durch die hauptsächlich auf den Anfang und die erste Hälfte des 20. Jahrhunderts datierten Maschinen, Geräte und Anlagen, welche die Ausstattung der Druckerei bildeten, unter anderen: eine Linotype, ein Gießereiapparat zur Metall-Stereotypie, eine manuelle Korrekturpresse, eine Stanzpresse, ein Kalander, Setzer-Regale, chemigraphische Klischees sowie die Ausstattung der Buchbinderei: Drahtheftmaschinen, eine Schneidemaschine, eine Perforiermaschine, Buchbinderscheren und Buchbinderschrift. 2171

https://de-branches.wmwm.pl/72,das-haus-von-gazeta-olsztynska.html

House of the "Olsztyn Gazette"

The House of the Olsztyn Gazette Museum was founded in 1992. The head office is located in a reconstructed building, which in the years 1920-1939 held the editorial and printing sections of the well-deserved for the Polish history of the region, only Polish newspaper in Warmia published from 1886 – the Olsztyn Gazette. The Museum has a regional character. The collections it gathers, as well as the presented exhibitions are associated mostly with the history of Warmia and Olsztyn, as well as with the history of print. In its collections, the Museum holds almost eight thousand items. Some of the most valuable are the memorabilia associated with the owners of the "Olsztyn Gazette" publishing house – the Pieniężny family, as well as with the newspaper itself. These are family photographs, a watch with an engraved dedication by Seweryn Pieniężny (1890–1940), fonts from the print shop and unique copies of the "Olsztyn Gazette" including the only surviving original of the 1915 issue. No less engaging or valuable are the items connected with the history of Warmia: the chronicle of the Church in Bartołty Wielkie (1883–1901), statute of the Society for abstinence from roasted beverages in the Warmian Diocese (1852), Act of the Society Party (1919), postcard with correspondence from the period of the 1920 plebiscite, stamp of the Union of Poles in Germany. Of extreme value is the diary of a forced labourer working in the area of East Prussia during the Second World War. A high educational value can be attributed to the sets of photographs, documents and memorabilia of Maria Zientara-Malewska (1894–1984) – a poet, writer, Warmian activist; Bronisław Chabowski (1892–1942) – a teacher of Polish schools in Warmia; Alojzy Śliwa (1881–1969) – a Polish activist, poet and writer, and prof. Witold Niewiadomski (1911–2005) – a scientist, from the 50s of the 20th century working for the Olsztyn Agricultural College. The collection documenting events and transitions of the 80s of the last century is also extensive and captivating: activities of the opposition (flyers, stamps, posters and placards, "second circulation" publications), NSZZ "Solidarity" (strike at OZGraf.), the '89 election and the subsequent political changes. The collections are supplemented by – dated mainly at the beginning and the first half of the twentieth century – machines, devices and appliances constituting the equipment of the print shop, including among others: the linotype, casting apparatus for metal stereotypy, manual proof press, die-cutting press, calender, type-setter shelves, photoengraving plates, as well as bindery equipment: wire stitcher, guillotine, perforator, scissors and binding fonts. 2171

https://branches.wmwm.pl/65,house-of-the-olsztyn-gazette.html

Muzeum w Gazecie

https://muzeum.olsztyn.pl/2452,muzeum-w-gazecie.html