Pomnik Chwały Rzeszy powstał w latach 1924–1927 w okolicach dzisiejszego Olsztynka (ówczesny Hohenstein), na terenie ówczesnych Prus Wschodnich.
Został wzniesiony jako dowód zwycięstwa armii niemieckiej w bitwie pod Tannenbergiem z 1914 r., jednej z najważniejszych bitew frontu wschodniego I Wojny Światowej w niemieckiej interpretacji historycznej.
Decyzja o budowie zapadła kilka lat po zakończeniu wojny. W realiach politycznej niestabilności Republiki Weimarskiej to dzieło architektoniczno-rzeźbiarskie miało pełnić funkcję symbolu militarnego sukcesu, siły państwa i ciągłości armii. Od początku projektowano go jako przestrzeń przeznaczoną na uroczystości państwowe, masowe zgromadzenia i oficjalne ceremonie.
Autorami projektu byli berlińscy architekci Walter i Johannes Krügerowie. Pomnik ten, był wzorowany na jednej z najsłynniejszych europejskich budowli megalitycznych, pochodzącej z epok neolitu i brązu – Stonehenge w Wielkiej Brytanii. Składał się z ośmiu masywnych granitowych wież, ustawionych w zamkniętym kręgu. Surowa, pozbawiona dekoracji forma oraz ogromna skala sprawiały, że monument dominował nad krajobrazem. Układ przestrzenny – place, osie widokowe i centralny dziedziniec – był podporządkowany organizacji dużych zgromadzeń i państwowego ceremoniału.
W 1934 r. budowla stała się również grobowcem, gdy po śmierci feldmarszałka Paula von Hindenburga – dowódcy spod Tannenberga i prezydenta Niemiec – jego szczątki złożono w centralnej krypcie. Wkrótce pochowano tam także jego żonę Obiekt stał się ważnym symbolem nowego tworu państwowego III Rzeszy.
Ciekawostki i fakty historyczne
• bitwa z 1914 r. nie toczyła się dokładnie w miejscu pomnika – lokalizacja miała znaczenie symboliczne;
• nazwa „Tannenberg” była użyta świadomie i nawiązywała do bitwy pod Grunwaldem z 1410 r., co miało podkreślać ideę „odwrócenia historii” i dawnego zwycięstwa nad zakonem krzyżackim;
• pogrzeb Hindenburga w 1934 r. był jednym z największych państwowych ceremoniałów pogrzebowych w Niemczech okresu międzywojennego;
• w latach 30. XX w. obiekt był jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc w Prusach Wschodnich, również przez zorganizowane wycieczki szkolne i młodzieżowe;
• monument projektowano jako przestrzeń „do oglądania z daleka” – miało być widoczne w krajobrazie i podkreślać swoją dominację.
W styczniu 1945 r., podczas wycofywania się wojsk niemieckich przed nadciągającą Armią Czerwoną, szczątki Hindenburga i jego żony zostały ewakuowane. Następnie część mauzoleum wysadzono w powietrze, co zakończyło jego funkcjonowanie jako miejsca pamięci i ceremonii.
Po zakończeniu II Wojny Światowej pozostałości monumentalnej budowli stopniowo znikały z krajobrazu. Mauzoleum, które miało być trwałym symbolem, przestało istnieć jako czytelna forma architektoniczna.
Fotografie dołączone do postu pochodzą ze zbiorów Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie.
Autorami zdjęć są: W. Ogrodziński oraz osoby nieznane.
Zdjęcia dokumentują:
• pomnik - mauzoleum w latach 30. XX w.,
• pozostałości i prace rozbiórkowe z lat 50. XX w.
oprac. M.M.
Decyzja o budowie zapadła kilka lat po zakończeniu wojny. W realiach politycznej niestabilności Republiki Weimarskiej to dzieło architektoniczno-rzeźbiarskie miało pełnić funkcję symbolu militarnego sukcesu, siły państwa i ciągłości armii. Od początku projektowano go jako przestrzeń przeznaczoną na uroczystości państwowe, masowe zgromadzenia i oficjalne ceremonie.
Autorami projektu byli berlińscy architekci Walter i Johannes Krügerowie. Pomnik ten, był wzorowany na jednej z najsłynniejszych europejskich budowli megalitycznych, pochodzącej z epok neolitu i brązu – Stonehenge w Wielkiej Brytanii. Składał się z ośmiu masywnych granitowych wież, ustawionych w zamkniętym kręgu. Surowa, pozbawiona dekoracji forma oraz ogromna skala sprawiały, że monument dominował nad krajobrazem. Układ przestrzenny – place, osie widokowe i centralny dziedziniec – był podporządkowany organizacji dużych zgromadzeń i państwowego ceremoniału.
W 1934 r. budowla stała się również grobowcem, gdy po śmierci feldmarszałka Paula von Hindenburga – dowódcy spod Tannenberga i prezydenta Niemiec – jego szczątki złożono w centralnej krypcie. Wkrótce pochowano tam także jego żonę Obiekt stał się ważnym symbolem nowego tworu państwowego III Rzeszy.
Ciekawostki i fakty historyczne
• bitwa z 1914 r. nie toczyła się dokładnie w miejscu pomnika – lokalizacja miała znaczenie symboliczne;
• nazwa „Tannenberg” była użyta świadomie i nawiązywała do bitwy pod Grunwaldem z 1410 r., co miało podkreślać ideę „odwrócenia historii” i dawnego zwycięstwa nad zakonem krzyżackim;
• pogrzeb Hindenburga w 1934 r. był jednym z największych państwowych ceremoniałów pogrzebowych w Niemczech okresu międzywojennego;
• w latach 30. XX w. obiekt był jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc w Prusach Wschodnich, również przez zorganizowane wycieczki szkolne i młodzieżowe;
• monument projektowano jako przestrzeń „do oglądania z daleka” – miało być widoczne w krajobrazie i podkreślać swoją dominację.
W styczniu 1945 r., podczas wycofywania się wojsk niemieckich przed nadciągającą Armią Czerwoną, szczątki Hindenburga i jego żony zostały ewakuowane. Następnie część mauzoleum wysadzono w powietrze, co zakończyło jego funkcjonowanie jako miejsca pamięci i ceremonii.
Po zakończeniu II Wojny Światowej pozostałości monumentalnej budowli stopniowo znikały z krajobrazu. Mauzoleum, które miało być trwałym symbolem, przestało istnieć jako czytelna forma architektoniczna.
Fotografie dołączone do postu pochodzą ze zbiorów Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie.
Autorami zdjęć są: W. Ogrodziński oraz osoby nieznane.
Zdjęcia dokumentują:
• pomnik - mauzoleum w latach 30. XX w.,
• pozostałości i prace rozbiórkowe z lat 50. XX w.
oprac. M.M.
