Kaplica Kromera

2022-05-18 06:11:23 (ost. akt: 2022-05-19 12:12:53)

#MWiM

Kaplica Kromera

Autor: Łukasz Kulicki

W trakcie niedawnej Nocy Muzeów na olsztyńskim zamku wielu ze zwiedzających oglądało z zainteresowaniem salę Marcina Kromera w południowym skrzydle. I bardzo słusznie — ta piękna sala o gotyckim sklepieniu sieciowym nie jest na co dzień dostępna dla zwiedzających. W sobotę można było nie tylko ją odwiedzić, ale także nauczyć się w niej kilku łacińskich zwrotów. A czym właściwie jest ta sala i czemu nosi imię Kromera?

Jej początki sięgają XVI wieku, wtedy bowiem postanowiono przebudować południowe skrzydło olsztyńskiego zamku, aby wybudować tam nową kaplicę. Stara, czternastowieczna, znajdująca się w skrzydle północnym zapewne już nie wystarczała. Zachował się dokument z 1530 roku, w którym administrator dóbr kapituły warmińskiej Feliks Reich (a więc następca Kopernika i jego kolega) zawierał umowę na wykonanie sklepienia nowej kaplicy z mistrzem murarskim Mikołajem z Olsztyna. Mistrz zastrzegał się, co prawda, że to dla niego pierwsze takie zlecenie, ale obiecywał, że robota zostanie wykonana porządnie. I tak się stało – w krótkim czasie wzniósł piękne sklepienia sieciowe. Nawiasem mówiąc, sklepienia te z pewnością oglądał także nasz wielki astronom, choć nie mieszkał już wtedy w Olsztynie. Odwiedzał bowiem na krótko zamek w roku 1531 i 1538. Możemy się łatwo domyślić, że jego mieszkańcy pokazywali mu z dumą nową i pięknie sklepioną kaplicę.

Kaplicę według praw kościelnych należało jeszcze poświęcić, ale do tego potrzebny był biskup. A im nie spieszyło się do kapitulnego Olsztyna na peryferiach Warmii. Kaplica pozostała więc niepoświęcona przez 50 lat, a brak ten uzupełnił dopiero w 1580 r. Marcin Kromer, biskup warmiński i historyk. Stąd też obecna nazwa sali.

Kaplica zamkowa funkcjonowała w tym samym miejscu przez kilka wieków. Nie przerwał jej działania nawet rok 1772, w którym Olsztyn stał się częścią Królestwa Prus, a zamek – własnością państwową. Dopiero w 1822 r. władze wykorzystując śmierć wikariusza zamkowego (duchownego odpowiedzialnego za odprawianie mszy w kaplicy), zakazały wstępu jego następcy pod pozorem zagrożenia katastrofą budowlaną. Władze kościelne pogodziły się z tym dopiero w 1839 r. i wówczas przekazały formalnie byłą kaplicę na własność skarbu państwa. Po remoncie pomieszczenie służyło między innymi jako sala posiedzeń starostwa powiatowego.

W roku 1926 w dawnej kaplicy urządzono jedną z sal wystawowych niemieckiego muzeum regionalnego, czyli Heimatmuseum. Pomieszczenie to było też świadkiem pierwszej powojennej wystawy na zamku, otworzonej w listopadzie 1945 r. W roku 1973, a więc w pięćsetną rocznicę urodzin Kopernika, w oknach zamontowano nowoczesne witraże autorstwa Mai Świeżawskiej-Roqueplo. Warto też wspomnieć, że w 2010 roku sala ponownie gościła Mikołaja Kopernika – spoczywała tam trumna z kośćmi wielkiego astronoma przed ponownym pochówkiem we Fromborku.

Michał Kulpa

Kalendarium

« poniedziałek, 27 czerwca 2022 »
Pn Wt Śr Czw Pt So N
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930   
Zobacz pełne kalendarium »

Samorzad Wojewodztwa

Poznaj lepiej nasz region:

facebook youtube

poniedziałek 27 Czerwca
  • Konserwacja i restauracja XIV-wiecznego zamku w Lidzbarku Warmińskim – perły architektury gotyckiej w Polsce – III etap
  • Logo roku Mikołaja Kopernika
  • 90-lecie polskich szkół na Warmii i Mazurach
  • Oferta najmu sal
  • Film promocyjny Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie
  • Katalog on-line biblioteki Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie
  • Doposażenie pracowni edukacyjnych Muzeum Przyrody - baner
  • Strona projektu:
  • Centrum Spotkań Europejskich