Ikona Matka Boska Trójręka (Tricheirousa)

2021-08-21 11:00:00 (ost. akt: 2021-08-20 08:45:07)

Artyści bardzo różnie przedstawiali na Ikonach Marię, samodzielnie lub z Dzieciątkiem. Tym razem przedstawiamy wyobrażenie Matki Bożej Trójrękiej.

Ikona Matka Boska Trójręka (Tricheirousa)
Ikony przedstawiające Marię, samodzielnie lub z Dzieciątkiem, są w malarstwie ikonowym najliczniej reprezentowane. Stały się szczególnie popularne po soborze powszechnym w Efezie (431 r.). Uznano wtedy Marię za Matkę Boga (Theotokos).

Wśród wielu typów ikonograficznych wizerunku Marii z Dzieciątkiem, na uwagę zasługuje intrygujące wyobrażenie Matki Bożej Trójrękiej. Tricheirousa, bo takie miano nosi to przedstawienie, mimo swojego podobieństwa do wizerunku Hodegetrii, nie należy do typu ikonograficznego określanego tym mianem. W odróżnieniu od Hodegetrii, Dzieciątko trzymane jest tu przez Marię na prawym ramieniu, co implikuje przynależność prezentowanego wizerunku do Ikonograficznego kanonu o nazwie Dexiokaratousa. Zza dolnej ramy ikony wyłania się dodatkowa, trzecia ręka. Ten dosyć zagadkowy szczegół wyjaśnia legenda, zgodnie z którą św. Jan Damasceński, żyjący w VIII wieku teolog i Ojciec Kościoła, został posądzony o zdradę i ukarany obcięciem ręki. Święty z odciętą kończyną wrócił do domu i tam, modląc się przed ikoną Hodegetrii ofiarował rękę Matce Bożej. Nazajutrz odcięte ramię w cudowny sposób znalazło się znów przy ciele świętego. Dodana trzecia ręka przedstawiana na ikonach tego typu jest zatem wotum upamiętniającym to cudowne wydarzenie.

Pierwsza ikona Matki Bożej Trójrękiej, stanowiąca pierwowzór późniejszych, licznych powtórzeń tego kanonu przedstawienia, znajduje się w klasztorze Hilandar na górze Atos w Grecji. Pochodzi z XIV wieku i najprawdopodobniej została wykonana w serbskim Skopije.

Autor: Olga Droździecka
Dział Sztuki Dawnej i Rzemiosła Artystyczngo

Ikona Matka Boska Trójręka (Tricheirousa)
Autor/szkoła nieustalone
I połowa XIX wieku
drewno, tempera, olej, złocenia
28 x 20,8 cm


Kalendarium

« wtorek, 30 listopada 2021 »
Pn Wt Śr Czw Pt So N
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930     
Zobacz pełne kalendarium »

Samorzad Wojewodztwa

Poznaj lepiej nasz region:

facebook youtube

wtorek 30 Listopada
  • Kwartalnik IV/2021
  • Konserwacja i restauracja XIV-wiecznego zamku w Lidzbarku Warmińskim – perły architektury gotyckiej w Polsce – III etap
  • 90-lecie polskich szkół na Warmii i Mazurach
  • Oferta najmu sal
  • Film promocyjny Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie
  • Katalog on-line biblioteki Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie
  • Doposażenie pracowni edukacyjnych Muzeum Przyrody - baner
  • Strona projektu:
  • Centrum Spotkań Europejskich